İçeriğe Geç
Açılış Zili

Tayvan Borsası Haftada %17,5 Düştü, Hükümet Önlemleri Düşüşü Durdurmadı

20 Kasım Cuma6 Dk Okuma

TSMC'nin piyasa değerinin %40'ından fazlasını tuttuğu Taiex, 1991'den bu yana en kötü haftasını yaşadı. Açığa satış kısıtının ilk günü endeks %6,23 düştü; Kospi, Nikkei ve SoftBank da sert geriledi.

Sayılarla

%17,5

Taiex'in Haftalık Kaybı

36.033

Taiex Cuma Kapanışı

%40+

TSMC'nin Piyasa Değerindeki Payı

76,56 Mr NT$

18 Kasım Yabancı Net Satışı

Bu Yazıda5 Bölüm

Tayvan'ın Taiex endeksi 20 Kasım cuma günü 2.393,60 puan, yani %6,23 düşerek 36.033,29'dan kapandı. 24/7 Wall St.'in hesabına göre endeks haftayı %17,5 kayıpla bitirdi; bu, 1991'den bu yana en kötü hafta.

Düşüş, Tayvan Finansal Denetim Komisyonu'nun (FSC) açığa satışı kısıtlayan yeni kuralının yürürlüğe girdiği sabah geldi. Hükümet destekli istikrar fonunun da haftanın başında alıma girdiği tahmin ediliyordu.

Satış yalnız Taipei'de değildi. Kospi %5,2 düşüşle 4.869,96'ya, Nikkei 225 %5,1 düşüşle 56.436,65'e geriledi; SoftBank %14,5 kaybetti.

Asya'nın Her Borsası Düştü, Tayvan Daha Çok Düştü

Haftalık tablo aynı satışın üç borsada farklı sertlikte yaşandığını gösteriyor. Reuters'a göre MSCI'ın Japonya hariç Asya-Pasifik endeksi Mart 2020'den bu yana en kötü haftasını geçirdi.

Haftalık Kayıp, 16-20 Kasım
Taiex-%17,5
MSCI Asya-Pasifik (Japonya Hariç)-%8,3
Kospi-%7,9
Nikkei 225-%7,7

Japonya'da yapay zekâ tedarikçileri endeksten sert düştü. Kioxia %11,7, Advantest %10,3, Tokyo Electron %7,1 geriledi; SoftBank'ın hissesi 52 haftalık zirvesinin %67 altına indi.

Kore'de Samsung Electronics yaklaşık %7, SK Hynix yaklaşık %6 kaybetti. Kospi ve Kosdaq gün içinde %5'ten fazla düşünce iki piyasada da program satışları beş dakika durduruldu.

Satışı Yabancı Fon Taşıdı

Tayvan'da yabancı yatırımcılar 17 Kasım'da 38,09 milyar, 18 Kasım'da 76,56 milyar, 19 Kasım'da 24,31 milyar Tayvan doları net sattı. 2-6 Kasım haftasındaki net satış 524 milyar Tayvan dolarıydı, altı haftalık toplam 1,5 trilyonu aştı.

Yabancıların elindeki hisseler 6 Kasım itibarıyla toplam piyasa değerinin %46,76'sıydı. Bu kadar büyük bir sahip satarken yerli alıcı fiyatı tutacak hacmi bulamadı.

Para da aynı yöne gitti. Tayvan doları 18 Kasım'da dolar başına 32,947'ye inerek 19 ayı aşkın sürenin en zayıf seviyesini gördü.

Hükümet Önce Aldı, Sonra Açığa Satışı Kısıtladı

17 Kasım'da piyasa kaynakları, Ulusal Finansal İstikrar Fonu'nun büyük teknoloji hisselerinden alım yaptığını tahmin etti. Hua Nan Securities analisti Kevin Su, hükümetin bu alımlarla Taiex'i 40.000 puanın üstünde tutmayı amaçladığından şüphelendiğini söyledi.

Endeks o gün 40.092,11'de kapandı, iki seans sonra 40.000'in altına indi. FSC aynı akşam yeni kısıtları açıkladı.

Kural şu: bir önceki seansta %3,5 veya daha fazla düşen hisse, önceki kapanışın altından açığa satılamaz. Ödünç hisseyle verilebilecek emir sınırı da 30 günlük ortalama hacmin %3'ünden %1'ine indirildi.

Piyasa yasağı satışı durduran bir önlem olarak okumadı. Çünkü satan, hisseyi ödünç alan değil elinde tutandı.

Yasak Neden Düşüşü Durdurmadı

İki hesap meseleyi açıklıyor. Birincisi endeksin bileşimi, ikincisi yasağın kimi kapsadığı.

Hesap, satışın dev şirkette değil tedarik zincirinin küçük halkalarında yoğunlaştığını gösteriyor. Delta Electronics günlük %10 sınırıyla kapandı, MediaTek yaklaşık %10 kaybetti.

Gerekçe de buna uyuyor. President Capital Management başkanı Li Fang-kuo'ya göre yatırımcı, küresel tedarik zincirinde kâr payının nasıl dağılacağına dair yapısal belirsizlikle karşı karşıya.

Kronoloji

  1. 9 KasımFSC beş maddelik piyasa istikrar paketini açıklar.
  2. 15 KasımABD, Malezya ve Singapur dahil ülkelere ileri çip ihracatını lisansa bağlar.
  3. 17 KasımTaiex %2,31 düşer; istikrar fonunun alım yaptığı tahmin edilir.
  4. 19 KasımTaiex %4,4 düşerek 38.426,89'a iner; FSC açığa satış kısıtını açıklar.
  5. 20 KasımKısıt yürürlüğe girer; Taiex %6,23 düşerek 36.033,29'da kapanır.

ABD'de Nasdaq 100'ü izleyen QQQ fonu cuma sabahı vadeli işlemlerde %1,1 düşüşe işaret ediyordu. Grafik fonun bugünden geriye üç aylık seyrini gösteriyor.

QQQInvesco QQQ Trust
QQQ: Bugünden Geriye Üç Ay

Okur İçin Ne Anlama Geliyor

  • Piyasa Anthropic'in halka arzını sektör için toparlanma işareti olarak fiyatlamadı; Asya'daki tedarikçiler ABD'deki müşterilerinden sert düştü.
  • TSMC, Micron ve AMD gibi ABD'de işlem gören isimler, Asya'daki tedarikçi satışının cuma seansına taşınmasıyla baskı altında kalabilir.
  • İzlenecek veri Tayvan'daki yabancı net satışı: 18 Kasım'daki 76,56 milyar Tayvan dolarının altına inen günler satış dalgasının yavaşladığını gösterir.
  • Tezi bozacak risk faiz tarafında: Fed'den aralıkta yarım puanlık artırım sinyali gelirse yabancı çıkışı hızlanabilir.

Taiex kapanışları, yabancı net satış verileri, FSC kuralları ve Kevin Su ile Li Fang-kuo'nun sözleri Tayvan'ın resmî haber ajansı CNA'nın Focus Taiwan yayınından alındı. Haftalık kayıplar, Japon ve Kore hisselerinin kapanış hareketleri ve Reuters'a dayanan MSCI verisi 24/7 Wall St.'ten geliyor. Kore'deki program satış durdurmaları Asia Business Daily'den, 2-6 Kasım haftasının yabancı payı BigGo Finance'in borsa verisi aktarımından, Tayvan doları seviyesi Investing.com'dan alındı. TSMC'nin endeks ağırlığı için %40 varsayımı CNA'nın "%40'tan fazla" ifadesine dayanan yaklaşık bir hesaptır.