ABD Çin'e 879 Bin Çip İzni Verdi, Nvidia Sevkiyatı Durdurdu
19 Kasım Perşembe5 Dk Okuma
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin lisans verilerine göre Nvidia ve AMD çiplerinin 272 bini Tencent, Alibaba, Baidu ve BYD için onaylandı. Nvidia, bazı lisanslara rağmen Çin'e H200 sevkiyatını durdurduğunu söyledi.
879.868
Onaylanan Çip
3,4 Milyon
Talep Edilen Çip
%30,9
Pentagon Listesindeki Dört Şirket
%25
ABD Hükümetine Giden Satış Payı
Yazıda Geçen Şirketler
Bu Yazıda5 Bölüm
ABD Ticaret Bakanlığı, Aralık 2025 ile Mayıs 2026 arasında Çinli şirketlere 879.868 yapay zekâ çipi satılmasına izin verdi. Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi bu lisans verilerini 19 Kasım'da yayımladı.
İzin verilen çipler Nvidia'nın H200'ü ve AMD'nin dengi MI325X. Şirketlerin aynı dönemde istediği izin 3,4 milyon çipti.
Onaylananların 272 bini Tencent, Alibaba, Baidu ve BYD'ye ait. Dördü de Pentagon'un Çin ordusuyla bağlantılı şirketler listesinde yer alıyor.
Komite Lisans Verilerini Neden Açıkladı
Komite Başkanı Brian Mast, verileri İhracat Kontrol Reformu Yasası'nın verdiği yetkiyle kamuya açtı. Mast'ın Reuters'a sözü: "This is the most detailed public disclosure in the history of the Export Control Reform Act." — "Bu, İhracat Kontrol Reformu Yasası tarihindeki en ayrıntılı kamuya açıklama."
Zamanlama Nvidia skandalıyla örtüşüyor. Jensen Huang 12 Kasım'da CEO'luktan ayrıldı; WSJ'ye göre ABD istihbaratı, ilişkide olduğu Alice Huang'ın Çin istihbaratı için çalıştığını düşünüyor.
Eski ABD yetkilisi Chris McGuire, Pentagon listesindeki şirketlere giden payın %30'u aşmasının Ticaret Bakanlığı'nın ciddi bir güvenlik incelemesi yapıp yapmadığını sorgulattığını söyledi. Bakanlık Reuters'ın sorusuna hemen yanıt vermedi.
Lisans Bir İzin, Sevkiyat Değil
Nvidia, onayların sıkı koşullara ve sınırlı miktarlara bağlı olduğunu söyledi. Şirket ekledi: "Despite receiving some licenses, we have since stopped shipping H200s to China." — "Bazı lisanslar almamıza rağmen o zamandan beri Çin'e H200 sevkiyatını durdurduk."
Reuters, onayların ne kadarının fiilen sevkiyata dönüştüğünün belli olmadığını yazdı. Bloomberg Şubat'ta, ABD'nin ihracat denetim yetkilisinin Nvidia'nın Çin'e hiç H200 satmadığını söylediğini aktarmıştı.
Temmuz'da Ticaret Bakanlığı'ndan Jeffrey Kessler sevkiyatın başladığını ama çok az olduğunu söyledi. Reuters daha sonra birkaç büyük Çinli internet şirketinin her birinin yaklaşık 10 bin H200 aldığını yazdı.
Burada üç ayrı soru var. Söylenen şey bir işlem: lisanslar verildi ve yürürlükte. Ama ihracat lisansı satmayı serbest bırakır, satmayı ya da almayı zorunlu kılmaz.
Komitenin açıkladığı 879.868 bir satış sayısı değil, bir izin tavanıdır. Bu yüzden haberin ağırlığı Nvidia'nın gelirinde değil, Washington'ın onay sürecinde.
Yüzde 25'lik Pay Kârın Üçte Birini Alıyor
Trump 8 Aralık 2025'te H200 satışlarına izin verirken satışların %25'inin ABD'ye ödeneceğini yazmıştı. Nvidia'nın üçüncü çeyrekteki düzeltilmiş brüt marjı ise %74,9'du.
Pay gelirden alındığı için maliyet yerinde kalır ve kesinti doğrudan kârdan düşer. Bu yüzden durdurulan bir Çin satışı, Nvidia'nın kârından aynı tutardaki normal bir satışın üçte ikisi kadar götürür.
Nvidia hissesinin son üç aylık seyri, Çin dosyasının şirketin üst üste gelen sorunlarından yalnızca biri olduğunu hatırlatıyor:
Washington'daki Takvim
Kronoloji
- 8 Aralık 2025Trump, H200'ün Çin'e satışına %25 pay karşılığında izin verir.
- 24 Şubat 2026ABD'nin ihracat denetim yetkilisi Nvidia'nın Çin'e H200 satmadığını söyler.
- Mayıs 2026Lisanslı çip sayısı dönem sonunda 879.868'e ulaşır.
- 12 Kasım 2026Jensen Huang Nvidia CEO'luğundan ayrılır.
- 19 Kasım 2026Komite lisans verilerini yayımlar.
- 1 Aralık 2026Huang Kongre'nin sorularını yanıtlayacak.
Komite ocakta, Kongre'ye yapay zekâ çipi ihracatında söz hakkı veren bir yasa tasarısını da ilerletmişti. Lisans verilerinin açılması bu tartışmaya somut bir dayanak ekliyor.
Nasdaq 100 fonunun aynı dönemdeki seyri, yapay zekâ hisselerindeki satışın endekse ne kadar yayıldığını gösterir:
Okur İçin Ne Anlama Geliyor
- Veri yeni bir gelir kaybı getirmiyor, çünkü Nvidia sevkiyatı daha önce durdurduğunu söylüyor; haberin ağırlığı siyasi.
- Nvidia 20 Kasım'da SEC haberiyle %14,01 düştü; lisans verisinin bu düşüşe ayrı etkisini kaynaklar ayırmıyor.
- Nvidia ve AMD için asıl risk Çin geliri değil, Kongre'nin lisans onayında söz hakkı alarak gelecekteki satış kapısını daraltması.
- İzlenecek tarihler 1 Aralık'taki Huang ifadesi ve 4 Aralık'taki 10-Q; raporda Çin'e ya da aracılara satış büyük çıkarsa haber gelir haberine döner.
Şirket raporlarının nasıl okunacağı için 10-K ve 10-Q Nedir? rehberine bakabilirsin.
Lisans verileri ve şirket açıklamaları Reuters'ın 19 Kasım tarihli haberinden alındı. Şirket bazlı dağılım The Standard'ın Reuters aktarımıyla doğrulandı. Şubat ve Temmuz'daki sevkiyat bilgileri Bloomberg ve Reuters'a dayanıyor. Huang'ın 1 Aralık ifadesi Axios'un haberinden, 10-Q tarihi ikincil aktarımlardan geliyor. Brüt marj Nvidia'nın üçüncü çeyrek bilançosundan alındı.
Yazıda Geçen Şirketler
Olaydan Bugüne