Kore Kredili Alımda Zorunlu Satış Kuralını Askıya Aldı, Kospi %6 Düştü

Seul'de cuma günü işlem üç dakika sürdü. Kospi saat 09.03'te %8,5'in üzerinde ekside kalınca birinci kademe devre kesici devreye girdi ve borsa 20 dakika tamamen durdu.

Perşembe günkü fren farklıydı: o gün yalnızca bilgisayarlı satış emirleri beş dakika askıya alınmıştı; cuma tüm işlemler durdu. Kore basınına göre bu yılın 11. birinci kademe devre kesicisiydi, bir önceki 15 Ekim'deydi.

Kospi gün içinde %8,78 düşüşle 4.911'e kadar geriledi ve Şubat'tan bu yana ilk kez 5.000'in altını gördü. Günü %6,02 kayıpla 5.059,69'dan kapattı; iki günlük kayıp %11'i buldu. Endeksin piyasa değeri bir günde yaklaşık 197 milyar dolar (267 trilyon won) eridi.

Satışı yine yabancılar yaptı. BusinessKorea'ya göre yabancılar 2,77 trilyon won (dolar başına 1.356,6 won kuruyla 2,04 milyar dolar) net sattı; bunun 1,42 milyar doları tek başına SK Hynix'ti. Kurumlar 1,26 milyar dolar, bireyseller 443 milyon dolar net aldı.

Seul ve Tokyo New York'tan Daha Sert Düştü

Zincir perşembe New York'ta başladı. Senatör Bernie Sanders'ın ulusal veri merkezi yasağı çağrısının ardından Philadelphia Yarı İletken Endeksi %12,25 düştü. Kore basınının aktardığı kapanışlara göre Micron %17,5, SanDisk %22,3 kaybetti.

Tokyo'da Nikkei 225 %5,96 düşüşle 57.434,77'den kapandı ve 22 Haziran zirvesinin %20'den fazla altına inerek ayı piyasasına girdi. IBTimes'a göre SoftBank Group açılışta %15,8 değer kaybetti, Advantest %12,2, Tokyo Electron %7,3 geriledi.

Kospi'deki kaybın merkezinde iki bellek üreticisi vardı. Samsung Electronics iki günde %13,44, SK Hynix %18,91 kaybetti. İkisi de ABD'deki veri merkezi harcamasına doğrudan bağlı.

Hükümet Satışı Değil Satış Zorunluluğunu Durdurdu

Kore'de devre kesici fiyatı durdurur, hükümet ise satışın nedenine yöneldi. Maliye Bakanı Lee Hyeong-il başkanlığındaki acil toplantı sabah 10.30'da başladı.

Karar bağlayıcı bir düzenleme işlemi. Aracı kurumların kredili alımlarda tutmak zorunda olduğu %140 teminat oranı yükümlülüğü 9 Kasım'dan itibaren üç ay uygulanmayacak. Seoul Finance'e göre muafiyet her zorunlu satışı otomatik durdurmuyor; eşiği ne kadar indireceğine aracı kurum karar veriyor.

Önceki örnekler bu ayrımı gösteriyor. 2022'de aynı muafiyette Mirae Asset eşiği %140'tan %130'a indirmiş, bazı kurumlar satışı yalnızca bir gün ertelemişti. Mart 2020'de muafiyet altı ay sürmüştü.

Piyasa cuma satışını bir korku dalgası olarak okudu. Hükümet ise onu borçla alınmış hisselerin zorunlu satış zinciri olarak okudu.

Zorunlu Satışın Hesabı

Kredili alım, hissenin bir kısmını aracı kurumdan ödünç parayla almaktır. Kurum, hisselerin değeri borcun %140'ının altına inerse yatırımcıdan ek teminat ister; gelmezse hisseyi kendisi satar. Ayrıntı: Kaldıraç Nedir?

Zincirin sorunu satışın piyasa fiyatından yapılmasıdır. Zorunlu satış fiyatı düşürür, düşen fiyat bir sonraki hesabı eşiğe yaklaştırır. SK Hynix'in iki günlük %18,91'lik kaybı, %30 eşiğinin bir sonraki sert günde aşılabileceğini gösteriyor.

Bakiye bu zincirin zaten çalıştığını gösteriyor. Kore Finansal Yatırım Birliği verisine göre kredili alım bakiyesi 24 Haziran'daki 28,5 milyar dolarlık zirveden 4 Kasım'da 21,1 milyar dolara indi. Yalnızca son üç haftadaki düşüş %16,5.

Hikâyeye Uymayan Taraf

Kapanış, devre kesicinin ardından yaklaşık üç puanlık bir toparlanma gösteriyor. Kurumların 1,26 milyar dolarlık alımı bu toparlanmanın bir parçası.

Ancak yabancılar altı işlem günüdür satıyor ve toplam satışları 8,84 milyar doları buldu. Muafiyet bireysel yatırımcının borcunu korur, yabancı fonların satışına dokunmaz.

Beyaz Saray tarafında bağlayıcı bir adım yok. Euronews'e göre Trump perşembe günü düşüşü Demokratların seçim zaferine bağlayan bir mesaj paylaştı. Taranan kaynaklarda veri merkezi yasağına ilişkin bir yönetim işlemi yer almıyor.

Grafik canlıdır ve bugünden geriye sayar; yukarıdaki çerçeve 6 Kasım'a aittir.

Okur İçin Ne Anlama Geliyor

• Piyasa veri merkezi yasağını henüz yasa olarak değil, 2028 sipariş riski olarak fiyatladı; Seul'deki satış bu riskin en kaldıraçlı halkasıdır.
• Micron, SanDisk ve Nvidia, SK Hynix ile aynı talebe bağlı; Seul'deki zorunlu satış dalgası ABD açılışında bu hisselere yeniden yansıyabilir.
• Bugün 08.30 New York'ta (16.30 TR) açıklanacak ekim istihdam verisinde beklenti 65 bin; güçlü veri Aralık'ta faiz artışı ihtimalini büyütür.
• Tezi bozacak risk, yabancı satışının yedinci güne uzaması ve aracı kurumların eşiği indirmemesidir.

Bu yazı Kore'de BusinessKorea, Asia Economy, Korea JoongAng Daily, Herald Business, Seoul Finance ve Digital Daily'nin 6 Kasım tarihli haberlerine dayanıyor. Japonya sayıları IBTimes ve Euronews'ten, istihdam beklentisi Investing.com'dan alındı. Herald Business'ın yabancı akış verisi diğer kaynaklarla uyuşmadığı için kullanılmadı. Dolar karşılıkları 6 Kasım gün sonu kuruyla hesaplandı.