Micron, Samsung ve SK Hynix Bellek Kartel Davasını Düşüremedi
14 Kasım Cumartesi6 Dk Okuma
Kaliforniya'da bir federal yargıç, üç şirketin DRAM arzını birlikte kıstığı iddiasıyla açılan toplu davanın sürmesine karar verdi. Karar pazartesi Micron'un %7,62, SK Hynix'in %7,89 düştüğü güne denk geldi; davada olmayan SanDisk de %8,58 geriledi.
%697
18 Ayda İddia Edilen Fiyat Artışı
%91'den Fazla
Üç Şirketin DRAM Gelir Payı
17
Davacı Tüketici ve Küçük İşletme
7 Aralık
Şirketlerin Cevap Tarihi
Yazıda Geçen Şirketler
Bu Yazıda5 Bölüm
Kaliforniya Kuzey Bölge Mahkemesi'nden Yargıç Noël Wise, 14 Kasım tarihli kararında Micron, Samsung ve SK Hynix'in davayı düşürme talebini bütünüyle reddetti. Davacılar, üç şirketin sıradan DRAM bellek arzını birlikte kıstığını iddia ediyor.
Karar haftasonuna denk geldi ve piyasa onu pazartesi gördü. 16 Kasım'da Micron %7,62, Seul'de SK Hynix %7,89 düştü. Aynı gün Nvidia %4,12 geriledi.
Davacılar Neyi İddia Ediyor
Dava 25 Haziran'da açıldı. Davacılar, bellek çipini üreticiden değil bilgisayar ya da bellek kiti içinde satın alan 17 tüketici ve küçük işletme. Toplu dava olarak görülmesini istiyorlar.
İddia dört paralel hamleye dayanıyor. SK Hynix ve Micron 2022 sonbaharında üç hafta arayla üretim kesintisi açıkladı, Samsung 7 Nisan 2023'te katıldı. Ardından üçü de üretimi HBM'e, yani yapay zekâ çiplerinin yanına takılan yüksek bant genişlikli belleğe kaydırdı.
Mahkeme kararına göre HBM, gigabayt başına sıradan DDR5'in üç ila dört katı silikon plaka alanı tüketiyor. Üçüncü hamle, Nisan-Haziran 2025'te DDR4 üretimini bırakma duyuruları. Dördüncüsü, Ocak 2026'da üçünün de neredeyse aynı müşteri sorgulama sorularını kullanmaya başlaması.
Mahkeme Ne Dedi, Ne Demedi
Kararın kipi önemli. Yargıç bu aşamada iddiaları doğru kabul edip yalnızca davanın sürmeye yetecek kadar inandırıcı olup olmadığına baktı. Şirketlerin suçlu olduğuna dair bir bulgu yok.
Şirketler duruşmada Yargıç Posner'in ünlü sözünü hatırlattı: yoğun pazarlarda rakipler birbirini şahin gibi izler. Wise şöyle cevap verdi: "more akin to hawks flying in formation" — "daha çok kol halinde uçan şahinlere benziyor."
Yargıç her iddiayı kabul etmedi. Micron DDR3 üretimini sürdürdüğü için DDR3 iddialarını değerlendirme dışı bıraktı. HBM'e geçişin tek başına yetmeyebileceğini, ama Micron'un 3 Aralık 2025'te Crucial markasını kapatmasıyla birlikte dengeyi değiştirdiğini yazdı.
Mahkeme şirketlerin suçlu olduğunu söylemedi. Davanın kanıt aşamasına geçmeyi hak ettiğini söyledi.
Fiyat Artışları Toplanmaz, Çarpılır
Karar, davacıların aktardığı sözleşme fiyatı artışlarını sıralıyor: 2025'in son çeyreğinde %50, 2026'nın ilk çeyreğinde %93, ikinci çeyreğinde %58. Bu oranlar alt alta toplanınca %201 eder. Oysa her artış bir öncekinin üstüne bindiği için gerçek sonuç çok daha yüksektir.
Davacıların %697 iddiası perakende fiyatları da kapsıyor; karara göre perakende fiyat Ekim 2025'ten bu yana %500 arttı. Fiyat bu kadar yükselirken arz genişlemediyse, davacılara göre bu kendi başına bir işarettir.
Pazartesi Düşüşü Tek Nedene Bağlanamaz
Bellek hisseleri pazartesi Nvidia'nın neredeyse iki katı düştü. Ama davanın tarafı olmayan SanDisk de aynı gün kayıp yaşadı.
SanDisk NAND üreticisi ve davada yer almıyor; yine de en çok düşen isim oldu. Bu, satışın bütün bellek grubuna yayıldığını gösteriyor. Aynı gün Nvidia'nın yönetim krizi ve %5'in üzerindeki 10 yıllık faiz de baskı yarattı.
Seoul Economic Daily, Kospi'nin %3,59 düşüşünü sayarken mahkeme kararını üç etkenden biri olarak gösterdi. Kaynaklar düşüşün ne kadarının davadan geldiğini ayırmıyor.
Şirketlerin savunması, fiyat artışının ardında yapay zekâ talebi olduğuydu. Yargıç bu açıklamayı müşteri sorgulaması için yeterli bulmadı, çünkü sorgulama yapay zekâ talebi ve HBM'e geçiş başladıktan sonra geldi.
Davanın Takvimi
- 26 Ekim-16 Kasım 2022SK Hynix ve Micron üç hafta arayla üretim kesintisi açıklar.
- 7 Nisan 2023Samsung üretim kesintisine katılır.
- Nisan-Haziran 2025Üç şirket DDR4 üretimini bırakacağını duyurur.
- Ocak 2026Üç şirket benzer müşteri sorgulama sorularını kullanmaya başlar.
- 25 Haziran 202617 davacı toplu dava açar.
- 14 Kasım 2026Yargıç Wise davayı düşürme talebini reddeder.
Sektörün geçmişi de dosyada yer alıyor. 1998-2002 dönemindeki kartel soruşturmasında Samsung 300 milyon, Hynix 185 milyon dolar ceza ödedi; Micron muhbir olarak bağışıklık aldı. Mahkeme bu geçmişin bugünkü dava için bir bulgu olmadığını not etti.
Aşağıdaki Nasdaq 100 grafiği canlıdır ve aralığı bugünden geriye sayar; pazartesiyi daha geniş teknoloji hareketinin içinde görmeye yarar.
Okur İçin Ne Anlama Geliyor
- Piyasa pazartesi davayı Nvidia ve faiz kaygısıyla birlikte fiyatladı; SanDisk'in düşüşü satışın davaya özgü olmadığını gösteriyor.
- Micron üç davalı içinde merkezi ABD'de olan tek şirket; Samsung ve SK Hynix'in yönü de ABD'deki bellek hisselerini fiyatlıyor.
- 12 Ocak 2027'deki duruşma, iç e-postaların ve kapasite kararlarının belgelerinin açılıp açılmayacağını belirleyecek.
- Tezi bozacak risk: şirketler kesinti ve DDR4 kararlarını bağımsız aldığını belgelerse dava ileride özet kararla düşebilir.
Künye: Davanın ayrıntıları Kaliforniya Kuzey Bölge Mahkemesi'nin 5:26-cv-06345 numaralı dosyasındaki 14 Kasım 2026 tarihli karardan alındı. Davacıların fiyat iddiaları kararın aktardığı dilekçeden geliyor ve henüz kanıtlanmadı. Hisse hareketleri piyasa özetlerinden, Kospi verisi Seoul Economic Daily'den alındı. Şirketler haber anında yorum yapmadı.
Yazıda Geçen Şirketler
Olaydan Bugüne