Yemen Ordusu Babülmendep'ten Çekildi, Suudi Petrol Yolu Husilere Kaldı

Yemen'in Suudi destekli Güney Silahlı Kuvvetleri, 15 Kasım Pazar günü Dhubab havalimanından ve Babülmendep çevresinden çekildiğini açıkladı. Reuters'a göre bu adım, altı haftalık hükümet karşı saldırısının sonu anlamına geliyor.

Kızıldeniz'in güney kapısına bakan kıyı yeniden Husilerin elinde. Husiler Aden'e yaklaşık 80 kilometre uzaktaki Tur el-Baha'nın hemen dışında duruyor. Piyasa kapalıyken gelen haber henüz fiyatlanmadı.

Hükümet Güçleri Neden Çekildi

Güney Silahlı Kuvvetleri sözcüsü, kararın gerekçesini başkent Aden'i ve komşu vilayetleri korumak olarak açıkladı. Husiler Eylül başında Kızıldeniz kıyısını hızlı bir ilerleyişle almıştı.

Ekimde başlayan karşı saldırı Dhubab'ı geri aldı ama Mocha'yı alamadı. Husilerin Taiz kuşatması ve Aden'in kuzeyindeki ilerleyişi, cephenin arkasını açık bıraktı.

Suudi Arabistan ve Husiler çekilmeye ilk anda yanıt vermedi. Husiler aynı dönemde Suudi havalimanlarına, limanlarına ve Kızıldeniz'deki Yanbu dahil Aramco tesislerine saldırılarını artırdı.

Suudi Petrolünün Hürmüz'süz Yolu

Bu çekilmeyi bir Yemen iç savaşı haberinden öteye taşıyan şey, İran savaşının Hürmüz Boğazı'nı daraltmış olması. Suudi Arabistan ihracatının büyük kısmını artık doğudaki sahalardan batıdaki Yanbu limanına boru hattıyla taşıyor.

Enerji Bakanı Abdulaziz bin Selman, hattın 6 Ekim'de günde 5,8 milyon varil pompaladığını söyledi. Hattın tasarım kapasitesi günde 7 milyon varil.

Yanbu'dan kuzeye Süveyş'e de gidilebiliyor. Ama Suudi ham petrolünün yaklaşık %75'i Asya'ya satılıyor ve Asya'ya giden tanker güneye, Babülmendep'e dönmek zorunda.

Piyasa bu çekilmeyi yerel bir askeri gerileme olarak okuyabilir. Oysa çekilen birlikler, Suudi petrolünün yedek yolunun kıyısını tutuyordu.

Riskteki Petrol Ne Kadar

Ölçek için: EIA verisine göre 2025'in ilk yarısında Babülmendep'ten günde 4,2 milyon varil petrol geçti. Hürmüz'den aynı dönemde günde yaklaşık 21 milyon varil geçiyordu.

EIA, iki boğazın aynı anda aksamasının küresel petrol arzının yaklaşık %24'ünü taşıyan rotaları etkileyebileceğini hesaplıyor. Normal zamanda Babülmendep ikincil bir rota; Hürmüz daralmışken ise yedek yolun kendisi.

Husiler Boğazı Kapatmadı

Hikâyenin öbür tarafı da var. Maritime Executive'e göre Husiler kıyıdaki askeri başarılarını Kızıldeniz'deki genel trafiği kapatmak için kullanmadı ve konteyner hatları rotaya geri döndü.

Husilerin Temmuzda ilan ettiği deniz ablukası genel trafiği değil, Suudi Arabistan'ı hedefliyor. Bu bir beyan; onu uygulanabilir kılan araç kıyıdaki mevzi ve sürat teknesiyle gemiye çıkma imkânı.

Brent aktarımlara göre 13 Kasım'da 95,84 ile 96,08 dolar arasında kapandı; İran'la barış umuduyla 9 Kasım'da tek günde %7 gerilemişti. Piyasa Husilerin kıyıdaki varlığını Eylülden beri biliyordu ve fiyatı belirleyen İran diplomasisi oldu.

Okur İçin Ne Anlama Geliyor

• Piyasa Cuma kapanışında Husilerin kıyıya dönüşünü fiyatlamadı; ilk test, Brent vadelilerinin Pazar akşamı New York saatiyle açılışı.
• Petrol yükselirse ExxonMobil ve Chevron gibi üreticiler gelir tarafında kazanır, yakıt maliyeti taşıyan havayolları ve taşımacılar baskı görür.
• Daha yüksek petrol enflasyon beklentisini besler; bu da 10 yıllık faizi %5'in üstüne taşıyan Fed artırım beklentisini güçlendirir.
• Tezi bozacak risk İran diplomasisi: Hürmüz yeniden açılırsa Suudi petrolünün Yanbu'ya ve Babülmendep'e bağımlılığı hızla azalır.

Petrolün oynaklığı son haftalarda hisse piyasasına da taşındı; 9 Kasım'da petrol düşünce S&P 500 %2,35 yükselmişti. Aşağıdaki grafik endeksin son üç ayını gösteriyor.

Künye: Çekilmeye dair bilgiler Reuters'ın Al-Monitor'daki haberine, Al Jazeera'ya ve The National'a dayanıyor. Boru hattı verisi Suudi Enerji Bakanı'nın 6 Ekim açıklamasından, akış ve Asya payı CFR'nin aktardığı EIA verisinden geliyor. Kpler ve ORF verisi ile Brent kapanışı ikincil aktarımlardan alındı.