Bankadan Aracı Kuruma Geçiş: SPK'nın 17 Haziran 2026 Kararı

SPK, 17 Haziran 2026 tarihli bülteninde bir ilke kararı yayımladı: mevduat ve katılım bankaları yurt dışındaki paylar ve paya dayalı türev araçlarda emir iletimine aracılık edemeyecek. Bankalar bu işi artık ancak yetkili bir aracı kurum üzerinden yapabiliyor. ABD hissesini bankanın uygulamasından alan biri için soru şu: hesabım nerede duruyor ve taşınacaksa alış kayıtlarım ne olacak? Bu yazı kararın metnini, metinde olmayanları ve taşımanın vergi tarafını anlatır.

Kararın Metni

Karar, SPK'nın 2026/39 sayılı bülteninde i-SPK.37.9 numarasıyla yayımlandı. Yatırım kuruluşları rehberinin alım satım aracılığı bölümüne eklenen yeni madde şöyle başlıyor:

Mevduat veya katılım bankaları yurt dışında paylar, paya ve pay endekslerine dayalı türev araçlar için emir iletimine aracılık faaliyetinde bulunamazlar.

Maddenin ikinci cümlesi bankalara iki yol bırakıyor. Banka, yurt dışında işlem aracılığı için SPK'dan yetki almış ve kendisiyle sözleşme imzalamış bir aracı kurumda müşterinin hesap açmasına aracılık edebilir ya da emri o aracı kuruma iletebilir. Yani banka kapı olarak kalabiliyor; emrin muhatabı aracı kurum oluyor.

Aynı bülten bir duyuru daha içeriyor: yabancı borsalarda işlem gören borsa yatırım fonlarının alım satımının yatırım kuruluşlarınca, emir iletimine aracılık ya da işlem aracılığı kurallarına uygun olarak yapılabileceği. Duyuru, SPK'nın 2017 tarihli ve "kripto varlıklara dayalı spot veya türev işlemler yapılmamasına" ilişkin kararını ayrıca saklı tutuyor. Ayrıntı: Kripto ETF'leri

Metinde Olmayanlar

Bülteni okuyan birinin en çok merak ettiği üç şey kararda yazmıyor:

• Geçiş süresi ve yürürlük tarihi. Kararda ayrı bir tarih yok. Rehberin geçiş hükümleri bölümüne de bu karar için yeni bir madde eklenmedi.
• Mevcut pozisyonlar. Bankada duran hisselerin taşınması, satılması ya da beklemesi hakkında bir hüküm yok.
• Gerekçe. Bülten kararın neden alındığını açıklamıyor.

Bu yazının hazırlandığı tarihte bankaların bu karara özgü bir müşteri duyurusu da bulunamadı. Bazı bankalar yurt dışı hisse hizmetini zaten kendi aracı kurumları üzerinden veriyor: Garanti BBVA'nın sayfası emirlerin Garanti BBVA Yatırım kanallarından iletildiğini, Yapı Kredi'nin sayfası platformun Yapı Kredi Yatırım aracılığıyla sunulduğunu yazıyor. Kararın senin hesabın için neyi değiştirdiğini en doğru bankan söyler; cevabı yazılı iste.

Taşımanın İki Yolu

Hesap başka bir kuruma geçecekse hisseler iki yoldan biriyle gider ve vergi açısından ikisi aynı şey değildir.

Virmanın da bir ücreti olabiliyor; örneğin QNB Invest'in sayfası yurt dışı hisse için giden virmanı talimat başına 1.500 TL + BSMV olarak yazıyor. Kesirli paylar çoğu zaman virmanla taşınamaz ve satılıp nakde çevrilir; bu küçük de olsa bir satıştır. Ayrıntı: Kesirli Hisse Nedir?

Alış Kaydı Neden Bu Kadar Önemli

Türkiye'de yurt dışı hisse kazancı lira üzerinden hesaplanır ve hesabın iki ayağı alış tarihine bağlıdır. Birincisi kur: maliyet, alış gününün TCMB döviz alış kuruyla liraya çevrilir. İkincisi endeksleme: alış ayından önceki ay ile satış ayından önceki ay arasındaki Yİ-ÜFE artışı %10'u geçerse maliyet o oranda büyütülür. Alış tarihi kaybolursa iki ayak da kaybolur. Ayrıntı: Yurt Dışı Hisse Kazancının Vergilendirilmesi

Aynı hisseyi farklı günlerde aldıysan bir kural daha devreye girer: satılan adet en eski alıştan düşülür (ilk giren ilk çıkar). Eski kurumdaki ilk alışların kaydı elinde yoksa yeni kurumdaki satışın hangi alışa denk geldiği hesaplanamaz.

Bu yazı için okunan kurum sayfalarının hiçbiri, virmanla gelen hissenin alış tarihini ve maliyetini yeni ekstreye taşıyıp taşımadığını yazmıyor. Yeni kurum hisseyi taşıma gününün fiyatıyla ya da maliyetsiz gösterebilir. İkisi de beyanda yanlış sonuç verir.

Taşımadan Önce Kontrol Listesi

• 01Bankana sor: hesabın bugün bankada mı, bir aracı kurumda mı duruyor ve karar senin hesabın için neyi değiştiriyor? Cevabı yazılı al.
• 02Hesabın açıldığı günden bu yana bütün ekstreleri, temettü kayıtlarını ve 1042-S belgelerini indir.
• 03Taşımanın virmanla mı, satışla mı yapılacağını öğren. Satışsa o yıl beyan doğar.
• 04Kesirli paylarının ne olacağını sor; çoğu zaman satılıp nakde çevrilir.
• 05Giden ve gelen virman ücretlerini iki kurumdan da öğren.
• 06Yeni kurumun ABD ücretlerini karşılaştır: Aracı Kurum Karşılaştırması
• 07Yeni kurumda W-8BEN'i yeniden ver. Form kuruma verilen bir beyandır; kurum değişince yenisi istenir. Ayrıntı: W-8BEN ve 1042-S
• 08Taşıma bitince yeni ekstredeki adetleri ve alış tarihlerini eski ekstreyle tek tek karşılaştır.

Hesabı Vergi Hesaplayıcısında Birleştirmek

Sitedeki vergi hesaplayıcısı ekstreden aktarım yapabiliyor: Midas ve Interactive Brokers ekstrelerini tanıyor, birden fazla dosyayı birlikte okuyabiliyor. Tanımadığı biçimdeki satırları önizlemede gösteriyor ama seçili getirmiyor; her satırı senin onaylaman gerekiyor. Satışları alışlarla ilk giren ilk çıkar sırasıyla eşleştiriyor ve bir satış yüklediğin alışlardan fazlaysa eksik adedi uydurma bir maliyetle doldurmuyor, eksik diye gösteriyor.

Hesap taşıyorsan eski kurumun ve yeni kurumun ekstrelerini birlikte yükle. Taşıma gününü yeni kurumda alış gibi gösteren bir satır varsa onu seçme; o hisselerin alışı eski kurumun ekstresinde.

Bu yazı SPK'nın 2026/39 sayılı bültenine ve kararla güncellenen yatırım kuruluşları rehberine dayanır; 24 Ekim 2026 itibarıyla okunan kaynaklarla yazıldı. Genel bilgi verir, vergi ya da hukuk danışmanlığı değildir.