Kısa Sıkışma (Short Squeeze) Nedir?

Bir hisse bazen hiçbir haber olmadan iki günde ikiye katlanır. Şirkette yeni bir şey yoktur, kazancı değişmemiştir, sektörü aynıdır. Fiyatı yukarı iten şey alıcıların iştahı değildir; satanların mecburiyetidir.

Mekanizma

Long/short yazısındaki mekaniği hatırla: açığa satan kişi hisseyi ödünç alır, satar ve geri vermek zorundadır. Geri vermenin tek yolu piyasadan satın almaktır.

Bu, açığa satışı diğer her pozisyondan ayıran şeydir: long pozisyondaki biri hiçbir zaman satmak zorunda değildir, bekleyebilir. Short'taki kişi bekleyemez — üç ayrı zorlayıcı vardır:

• 01Marj çağrısı. Zarar teminatı yerse aracı kurum pozisyonu zorla kapatır.
• 02Ödünç geri çağrısı. Hisseyi ödünç veren onu geri isteyebilir; short buna karşı çıkamaz.
• 03Ödünç maliyeti. Sıkışan bir hissede yıllık ödünç faizi %100'ü aşabilir. Beklemek tek başına para yakar.

Sıkışmayı Mümkün Kılan Koşullar

Her düşen hisse sıkışmaz. Üçü bir arada olduğunda ihtimal büyür:

Üçüncüsüne days to cover denir ve en açıklayıcı olanıdır: short miktarı günlük hacmin sekiz katıysa, short'ların tamamının çıkması sekiz günlük hacim demektir. Kapı dardır.

Sıkışma Bir Değerleme Değildir

Sıkışmanın en yanıltıcı yanı budur: fiyat yükselirken hikâye de yükselir. "Demek ki şirket iyiymiş" cümlesi sıkışmanın ortasında çok inandırıcı gelir. Oysa hareketin sebebi şirket değil, pozisyonlanmadır.

Bunun pratik sonucu şudur: sıkışma bittiğinde fiyatı yukarıda tutacak bir şey kalmaz. Zorunlu alıcılar kapanmıştır, yeni alıcı yoktur ve fiyat çoğu zaman başladığı yere yakın bir seviyeye döner. Yükseliş hızlıdır, iniş de öyle.

Gamma Sıkışması

Bazen zorunlu alıcı short'lar değil, opsiyon satan aracı kurumlardır. Bir hissede yoğun call alımı olursa, o call'ları satan taraf riskini dengelemek için hisseden almak zorunda kalır. Fiyat yükseldikçe daha çok almaları gerekir — opsiyon yazısındaki mantığın türev tarafı.

İki sıkışma tipi çoğu zaman birlikte görülür ve birbirini besler. Ayırt etmek zordur; ikisinin de ortak sonucu aynıdır: mekanik, geçici ve şiddetli bir yükseliş.

Bu Sitede Nerede Görürsün

Piyasalar ekranındaki günün en çok artanları listesinde, endeksin geri kalanı yatayken tek başına %15-20 fırlamış bir isim görürsen, ilk ihtimal bir haber değil pozisyonlanmadır. Hisse sayfasındaki hacim satırı da ipucu verir: sıkışmalarda hacim ortalamanın birkaç katına çıkar — çünkü zorunlu alım gerçek bir alımdır.